27 stycznia 2021 Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej opublikowało, na stronie Rządowego Centrum Legislacji, projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Zmiany zawarte w projekcie dotyczą przede wszystkim kwestii wypłaty zasiłków chorobowych za czas niezdolności do pracy, o których pisaliśmy już w oddzielnym artykule na łamach naszego bloga.
Oprócz zmian w okresach zasiłkowych czy sposobie ustalania podstawy chorobowej, ważne zmiany mogą zostać wprowadzone w zakresie uprawnień do kontroli jakimi dysponował będzie Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Specjaliści z zakresu prawa pracy wskazują na znaczące poszerzenie dotychczasowych możliwości kontrolnych posiadanych przez urzędników ZUS. Największe kontrowersje w projektowanych przepisach budzi zapis:
„2. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może pozyskiwać dane i informacje, o których mowa w ust. 1, od ubezpieczonych, płatników składek, organizacji społecznych oraz innych podmiotów i osób, które są w posiadaniu tych danych i informacji, a wymienione osoby i podmioty są obowiązane je udostępnić na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.”
Powyższy zapis wskazuje na dosyć szerokie uprawnienia ZUS w pozyskiwaniu informacji o ubezpieczonych, którzy korzystają ze zwolnień lekarskich. Uprawnienia te wydają się być wręcz nieograniczone. W jaki sposób ZUS będzie korzystał z powyższych uprawnień? Czy prawnik objęty tajemnicą zawodową będzie musiał udostępniać Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych dane dotyczącego swojego Klienta? Czy ZUS będzie mógł zwrócić się o podanie informacji o sposobie korzystania przez nas ze zwolnienia lekarskiego np. naszego sąsiada? W uzasadnieniu do projektu udostępnionym przez Ministerstwo, wskazane zostało, iż zapis w takiej formie ma na celu jedynie przyspieszenie procedury wypłaty zasiłków ubezpieczonym.
Ministerstwo przekonuje również, iż powyższa regulacja nie nakłada na płatników składek żadnych dodatkowych obowiązków w stosunku do już istniejących, jednak wskazuje również, iż to głównie przez niekompletne dane przekazywane przez pracodawców pojawiają się opóźnienia w wypłacie świadczeń osobom ubezpieczonym.
Projektowane przepisy budzą wiele kontrowersji a sam projekt jest obecnie na etapie konsultacji społecznych.