W 2023 roku pracodawców czekają rewolucyjne zmiany w zakresie zatrudniania cudzoziemców. Ustawodawca przygotował projekt, który przewiduje duże ułatwienia w zakresie składania wniosków a przede wszystkim skrócenie czasu trwania całego procesu zatrudniania. Pierwotnie zmiany te miały wejść w życie od 1 stycznia 2023 roku lecz w związku z licznymi uwagami podniesionymi przez stronę społeczną termin ten uległ wydłużeniu.
Obecnie projekt nowelizacji ustawy o cudzoziemcach (Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Dz.U. 2013 poz. 1650), jest na etapie opiniowania. Zakłada on wiele zmian usprawniających proces zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Głównymi założeniami projektu są:
- Likwidacja testu rynku pracy – test rynku pracy polega na określeniu przez starostę braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych przedsiębiorstwa na lokalnym rynku pracy. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej w projektowanych zmianach likwiduje ten mechanizm określając go jako niepotrzebny w obecnej sytuacji na rynku pracy w Polsce a przede wszystkim biorąc pod uwagę stale utrzymujący się niski wskaźnik bezrobocia. Zmiany odnośnie likwidacji testu rynku pracy będą obowiązywały od razu po wprowadzeniu ustawy w życie. Rozwiązanie to znacząco przyspieszy cały proces wydawania zezwoleń na pracę przez wojewodów. W projekcie pozostawiono możliwość interwencyjnego wprowadzania testu rynku pracy np. na obszarze konkretnego województwa lub w odniesieniu do konkretnego zawodu. Decyzja taka ma być podejmowana bezpośrednio przez wojewodów;
- Likwidacja procesu przedłużenia zezwolenia na pracę – dotyczy cudzoziemców, których zatrudnienie w danym podmiocie jest kontynuowane, pracodawca wnioskujący o wydanie zezwolenia na pracę na dalszy okres nie musi przechodzić tzw. testu rynku pracy. W projekcie utrzymana została możliwość powierzania pracy w trakcie oczekiwania na wydanie zezwolenia na dalszy okres pracy na tym samym stanowisku;
- Pełna elektronizacja procesu postępowań – od 2023 roku wszystkie wnioski o wydanie zezwolenia na pracę czy informacje o powierzeniu wykonywania pracy będą mogły być składane w formie elektronicznej. Nie tylko wnioski ale także cała komunikacja pracodawcy z urzędem a także w przypadku odmowy udzielenia zezwolenia cały proces odwoławczy również będzie prowadzony w formie elektronicznej przy wykorzystaniu dedykowanej do tego platformy. W przypadku tego rozwiązania ustawodawca przewidział 3 letni okres przejściowy na jego wejście w życie, oznacza to, że wnioski w tym okresie będą mogły być składane zarówno w postaci papierowej jak i elektronicznej.
- Zaostrzenie kar w przypadku nielegalnego zatrudnienia a także przeciwdziałanie wyzyskowi zatrudnionych osób – działania te będą polegały na odmowie wydania zezwolenia na pracę z przypadku gdy:
- przedsiębiorca składający wniosek zalega w opłacaniu składek na ubezpieczenia w ZUS lub PIT,
- został ukarany prze upoważnione do tego instytucje weryfikujące przestrzeganie przepisów pracowniczych,
- zaoferował zatrudnianej osobie zbyt niskie wynagrodzenie w porównaniu do innych osób zatrudnionych na tym samym stanowisku na lokalnym rynku pracy.
Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wyszło również z propozycją uwarunkowania otrzymania zezwolenia na pracę od zadeklarowanego wynagrodzenia przez przyszłego pracodawcę na poziomie nie niższym niż ¼ etatu lub 10 godzin tygodniowo. Do pomysłu krytycznie odnieśli się przedstawiciele pracodawców a także urzędy wojewódzkie.