Jednolity Plik Kontrolny w obszarze podatków dochodowych (JPK_CIT) stanowi elektroniczną formę przekazywania organom podatkowym ksiąg rachunkowych. Obowiązek ten wynika z implementacji regulacji dotyczących struktur logicznych postaci elektronicznej ksiąg rachunkowych, podatkowych ksiąg przychodów i rozchodów oraz ewidencji przychodów, wprowadzanych stopniowo, począwszy od 2025 roku.
Struktury logiczne JPK w podatkach dochodowych
Ministerstwo Finansów wprowadziło pięć odrębnych struktur, z których każda odpowiada innej kategorii ewidencji podatkowej.
- JPK_KR_PD (Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy) obejmuje księgi rachunkowe prowadzone dla celów podatku dochodowego i dotyczy podatników CIT prowadzących księgi rachunkowe.
Powiązana struktura, będąca uzupełnieniem poprzedniej:
- JPK_ST_KR (Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe) dedykowany raportowaniu ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych powiązanej z księgami rachunkowymi.
Kolejną parę struktur stanowią:
- JPK_PKPIR (Jednolity Plik Kontrolny Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów).
- JPK_EWP (Jednolity Plik Kontrolny Ewidencja Przychodów), skierowane odpowiednio do podatników rozliczających się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
- JPK_ST (dla JPK_PKPIR oraz JPK_EWP) – w tej strukturze raportowane są środki trwałe i wartości niematerialne i prawne.
Harmonogram wdrożenia jest rozłożony na trzy okresy. Dla JPK_KR_PD i JPK_ST_KR kolejne momenty raportowania to 1 stycznia 2026 r. – w przypadku podatników CIT i spółek niebędących osobami prawnymi oraz podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, obowiązanych przesyłać pliki JPK_V7M – oraz 1 stycznia 2027 r. dla pozostałych podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, w tym podatników zobowiązanych do składania pliku JPK_V7K. Analogiczny, przesunięty o rok harmonogram obowiązuje dla JPK_PKPIR, JPK_EWP i JPK_ST wobec podatników PIT i ryczałtowców. Podstawę prawną tych obowiązków stanowią art. 9 ust. 1c, 1e i 1g ustawy o CIT, art. 24a ust. 1e i 1f ustawy o PIT oraz art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej.
Zagrożenia dla podatników i rekomendacje
Praktyczne wdrożenie JPK_CIT wiąże się z kilkoma realnymi ryzykami:
- Ryzyko techniczne – struktury wymagają precyzyjnego mapowania planu kont i ewidencji na schematy XSD o ustalonej treści, a błędy w tym zakresie mogą skutkować danymi, które nie będą kompletne lub okażą się wadliwe.
- Ryzyko sankcyjne – wadliwe lub nieterminowe przekazanie struktury może być kwalifikowane jako niedopełnienie obowiązku informacyjnego wobec organu podatkowego, co otwiera drogę do kary porządkowej oraz w przypadku rażących nieprawidłowości w prowadzeniu ksiąg, do odpowiedzialności na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.
- Ryzyko kontroli podatkowej – dane w formacie JPK istotnie ułatwiają organom analizę porównawczą i typowanie podmiotów do kontroli, co zwiększa znaczenie spójności danych księgowych z deklaracjami podatkowymi.
W ramach rekomendacji, zalecamy Państwu wczesne przeprowadzenie testowego mapowania ewidencji na odpowiednią strukturę, zanim obowiązek stanie się wiążący dla danej kategorii podatnika, wdrożenie wewnętrznych procedur kontroli jakości danych przed każdą wysyłką, a także bieżące śledzenie zmian wersji schematów publikowanych przez Ministerstwo Finansów.
Z uwagi na złożoność nowych obowiązków sprawozdawczych oraz istotne ryzyko sankcji za ich nieprawidłowe wykonanie, w razie dalszych pytań lub wątpliwości dotyczących wdrożenia struktur JPK w Państwa organizacji, zapraszamy do kontaktu z ekspertami Nexia Advicero.