Śladami Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK), służącego przede wszystkim do uszczelnienia systemu podatkowego w Polsce, zapowiadane jest wprowadzanie analogicznego rozwiązania w zakresie obowiązku sprawozdawczego płatników składek wobec ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych pracuje obecnie nad wprowadzeniem Jednolitego Pliku Ubezpieczeniowego (JPA), który ma zrewolucjonizować sposób rozliczania składek za zatrudnionych pracowników.
Prezes ZUS p. Gertruda Uścińska przedstawiła powyższy pomysł w ramach strategii transformacji cyfrowej na lata 2021-2025. Podstawowym celem wprowadzanych zmian jest ułatwienie pracodawcom przekazywania dokumentów do ZUS i znaczne ograniczenie czasu spędzanego na ich przygotowywanie. Zgodnie z założeniami, Jednolity Plik Ubezpieczeniowy będzie zawierał informację o przychodzie pracowników za dany miesiąc, na podstawie którego ZUS sam w odpowiedni sposób rozliczy składki od wynagrodzeń i ustali podstawę ich naliczenia.
Jednolity Plik Ubezpieczeniowy będzie wprowadzany stopniowo, w zależności od wielkości podmiotu zatrudniającego. Pierwsze zgłoszenia oraz wyrejestrowania z ubezpieczeń według nowych założeń będą mogły być realizowane już od stycznia 2023 r. W pierwszej kolejności od kwietnia 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapowiada, iż przejmie obowiązek rozliczania podmiotów prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.
Pozostałe podmioty będą stopniowo przystępowały do nowego sposobu rozliczeń według wstępnego harmonogramu:
- Pracodawcy zgłaszający do ZUS do 20 ubezpieczonych – listopad 2023 r.
- Pracodawcy zgłaszający do ZUS powyżej 20 do 50 ubezpieczonych – grudzień 2023 r.
- Pracodawcy zgłaszający powyżej 50 ubezpieczonych – styczeń 2024 r.
Oprócz wprowadzenia e-rozliczeń, ZUS zapowiada również szeroko zakrojone zmiany w zakresie wypłaty zasiłków dla ubezpieczonych, polegające przede wszystkim na ich konsolidacji i automatyzacji.
Według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zmiany maja przede wszystkim odciążyć pracodawców oraz zmniejszyć ilość prowadzonych przez ZUS postępowań wyjaśniających w związku z błędami w przekazywanej przez Płatników dokumentacji.