Świat biznesu stoi przed wyzwaniem nie tylko maksymalizacji zysków, ale także odpowiedzialnego podejścia do środowiska i społeczeństwa. Obecnie coraz większe znaczenie zyskuje koncepcja ESG, która staje się wyznacznikiem dla firm dążących do zrównoważonego rozwoju. Cykliczne obliczanie i zarządzanie śladem węglowym to jedno z najważniejszych narzędzi w tym obszarze.
Dlaczego ESG zyskuje na znaczeniu?
Zmiany klimatyczne, w tym gwałtowne ocieplanie się klimatu Ziemi wywołane działalnością człowieka, prowadzą do katastrofalnych skutków dla cywilizacji. W odpowiedzi na te wyzwania, Unia Europejska i inne państwa wprowadzają regulacje, które zwiększają presję na firmy, aby mierzyły i redukowały swój wpływ na środowisko. Strategia dekarbonizacji, mająca na celu zmniejszenie śladu węglowego przedsiębiorstwa, jest obecnie niezbędna, aby zapewnić zgodność z przepisami oraz długoterminową wartość biznesową.
Pojęcie „śladu węglowego”
Ślad węglowy to suma całkowitych emisji gazów cieplarnianych. Może być obliczany dla przedsiębiorstwa, produktu, a nawet procesu. Kluczowa jest identyfikacja źródeł emisji z podziałem na różne gazy cieplarniane, takie jak: dwutlenek węgla, metan, podtlenek azotu czy gazy fluorowane.
W celu ujednolicenia pomiarów, emisje różnych gazów cieplarnianych przelicza się na dwutlenek węgla, wykorzystując wskaźnik GWP (Global Warming Potential). Określa on, jak silny wpływ na efekt cieplarniany ma dany gaz w porównaniu do CO₂, który ma GWP równe 1.
Najpopularniejszą metodologią stosowaną do obliczania śladu węglowego jest Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol). Stanowi on globalnie uznany i kompleksowy standard raportowania emisji GHG oraz definiuje trzy zakresy emisji, które pomagają organizacjom klasyfikować źródła emisji.
Zakres 1: emisje bezpośrednie
Są to emisje pochodzące ze źródeł należących do organizacji lub przez nią kontrolowanych. Przykłady obejmują m.in.:
- Emisje z firmowych kotłów, pieców i silników (np. spalanie paliwa w kotłach zakładowych).
- Emisje z posiadanych pojazdów (np. samochody służbowe i transportowe).
- Emisje z procesów technologicznych, które mają miejsce w przedsiębiorstwie.
Zakres 2: emisje pośrednie związane z energią
Obejmują emisje wynikające z zakupu energii elektrycznej, ciepła lub chłodu. Są one generowane przez dostawcę energii, jednakże przypisuje się je firmie, która z niej korzysta. Przykładem mogą być emisje z zakupionej energii elektrycznej używanej w przedsiębiorstwie.
Zakres 3: inne emisje pośrednie
Są one najbardziej złożone do obliczenia, ponieważ obejmują cały łańcuch wartości firmy (od dostawców po klientów). Przykłady obejmują: emisje związane z produkcją materiałów i surowców, emisje z podróży służbowych, emisje związane z utylizacją odpadów, transport i dystrybucja, emisje powstające w wyniku użytkowania sprzedanych już produktów.
Powyższy trójstopniowy podział emisji pozwala firmom skuteczniej analizować ich źródła i podejmować odpowiednie kroki w celu ich ograniczenia.
Znaczenie śladu węglowego w raportowaniu ESG
Systematyczne obliczanie śladu węglowego jest strategicznym wskaźnikiem efektywności (KPI), który pozwala na dokładne śledzenie emisji związanych z poszczególnymi aktywnościami w przedsiębiorstwie. Dzięki temu firmy mogą skutecznie planować i analizować działania przyczyniające się do redukcji zanieczyszczeń.
W kontekście raportowania ESG, znajomość śladu węglowego stała się obowiązkiem legislacyjnym. Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) wymaga od dużych firm obowiązkowego obliczania i raportowania wszystkich parametrów ESG, w tym śladu węglowego w trzech przedstawionych wyżej zakresach. Raporty te mają zawierać m.in. plany przejścia na gospodarkę niskoemisyjną. Taka informacja jest społecznie użyteczna, ponieważ zainteresowani dowiadują się o poziome i zakresie emisji, a także tym, w jakim stopniu firma stosuje kompensacje.
Korzyści z raportowania i zarządzania śladem węglowym
Mierzenie i zarządzanie śladem węglowym pozwala firmie na:
- Optymalizacje i redukcje emisji
Firmy mogą zidentyfikować najbardziej emisjogenne etapy produkcji i podejmować działania związane z ich niwelacją lub ograniczeniem, np. poprzez wymianę surowców na mniej emisyjne.
- Przewagę konkurencyjną i wizerunek marki
Transparentność w zakresie emisji buduje przewagę konkurencyjną i pozytywny wizerunek marki. Konsumenci coraz częściej zwracają uwagę na informacje o śladzie węglowym produktu i chętniej wybierają marki, które jasno komunikują wielkość śladu węglowego. Co więcej, oznakowanie śladu węglowego zwiększa świadomość ekologiczną i zachęca do wyboru produktów o niższych emisjach.
- Efektywność finansowa i oszczędności
Inwestycje w technologie i optymalizacja łańcuchów dostaw mogą obniżyć koszty energii. Działania dekarbonizacyjne mogą również prowadzić do zmniejszenia kosztów operacyjnych, utrzymania i eksploatacji.
- Zgodność z regulacjami i ominięcie sankcji
Aktywne zarządzanie śladem węglowym zapewnia zgodność z wymogami prawnymi i regulacyjnymi, pomagając uniknąć kar finansowych i strat wizerunkowych.
- Dostęp do kapitału i przyciąganie inwestorów
Rosnąca presja ze strony instytucji finansowych, które coraz częściej uwzględniają kwestie klimatyczne, sprawia, że firmy z dobrą strategią ESG mogą uzyskać dostęp do nowych źródeł kapitału na lepszych warunkach.
Podsumowanie
W obliczu dynamicznie zmieniających się regulacji i rosnącej świadomości społecznej, ślad węglowy stał się narzędziem strategicznym. Firmy, które proaktywnie obliczają swój ślad węglowy, zrozumieją, gdzie powstają ich emisje i jak je ograniczyć.
Inwestycje w zrównoważony rozwój, poparte rzetelnym raportowaniem śladu węglowego, przynoszą wymierne korzyści: obniżają koszty operacyjne, zwiększają zwrot z inwestycji, przyciągają świadomych klientów i inwestorów oraz poprawiają wizerunek marki.
Jeżeli Twoja firma stoi przed koniecznością przygotowania się do raportowania ESG – zapraszamy do kontaktu. Nasi eksperci z Nexia Advicero pomogą odpowiedzieć na kluczowe pytania:
- Czy znasz wszystkie źródła emisji w swojej firmie?
- Czy posiadasz dane niezbędne do ich raportowania?
- Czy wiesz, jakie działania redukcyjne możesz wdrożyć?